شگردهای بلاغی با اعلام جغرافیایی در شعر خاقانی و ناصر خسرو

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه رازی

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد

چکیده

شاعران و سخنوران از دیر باز  برای بیان اندیشه‌ها، مقاصد و دست آ وردهای فکری خود، از علوم و دانش­های مختلف بشری بهره جسته‌‌اند؛ از جمله دست به دامان عناصر طبیعی و فرا طبیعی شده و از این میان، نام مکان‌ها و اعلام جغرافیایی یکی از منابع آفرینش هنری سخن­پردازان بوده است. شاعران و ادیبان عهدهای پیشین که ما از آنان به نام سرآمدان ادبیّات کلاسیک یاد می‌کنیم، برای آنکه سخن خود را بیارایند و کلام ادبی بیافرینند، با بهره‌گیری از اعلام جغرافیایی، صور مختلف خیال را به کار گرفته‌اند و همواره دانش جغرافی و شناخت اقالیم، کشورها، شهرها، کوه‌ها، رودها و مکان‌های مشهور نظیر کاخ‌ها و اماکن زیارتی را همچون سایر علوم و معارف بشری، در سروده‌های خود گنجانده‌اند. این تصویرآفرینی با اعلام جغرافیایی، علاوه بر کمک به پیشرفت دانش جغرافیا، به فهم و درک بیشتر مخاطبان کمک می‌کند.این مقاله با هدف بررسی و تحلیل مضمون سازی هنری با اعلام جغرافیایی در شعر ناصرخسرو، نمایندة سبک خراسانی و خاقانی، نمایندة سبک عراقی، به منظور نشان دادن تحول مضمون سازی با اعلام جغرافیایی و بسامد صنایع ادبی با اعلام جغرافیایی در این دو سبک نگاشته شده است.در این پژوهش با بهره گیری از روش تجزیه و تحلیل، موضوع مورد نظر بررسی شده است و  نمونه‌هایی از ابیات مضمون سازی شده با اعلام جغرافیایی در شعر ناصر خسرو و خاقانی گردآوری شده و سپس به دسته بندی و مقایسه و تجزیه و تحلیل پرداخته شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The theme of rhetorical tricks and geographical data in samples of classical Persian poetry

نویسندگان [English]

  • Mousa Parnian 1
  • Shamsi Rezaee 2
1 Assistant Professor University of Razi
2 Ph.D Student in Sistan and Balochestan University
چکیده [English]

Since a long time ago, poets and orators used various knowledge sources and human sciences to express thoughts, intentions, and their intellectual achievements. For instance, they utilized natural and supernatural elements and names of geographical places as the sources of their artistic creation. The old poets and orators, which are known as the laureates and frontiers of classic literature, used the names of the cities, mountains, rivers and famous places like palaces and places of pilgrimage in their poems to make their works more elegant and more artistic. Using these geographical names for making images in the poems not only preserves and saves the name of these places but also it facilitates the reader’s comprehension and understanding. This article aims to investigate and analyze the imageries created by geographical names in Naser Khosro poems, the representative of Khorasani style, and Khghani poems, the representative of Iraqi style, to show the changes in the contents involving geographical names and the frequency of geographical names in these two styles. The analytical method is used in this study and some verses have been collected from Khaghani and Naser Khosro poems then they have been categorized and compared and finally analyzed

کلیدواژه‌ها [English]

  • the geographical names
  • Khorasani style
  • Iraqi style
  • Naser Khosrow and Khaghani