مختصات بلاغی و صنایع ادبی بدیعیۀ «دُموعٌ علی سَفح» از محمدرضا حکیمی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

2 دانشجوی کارشناسی ارشد پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

چکیده

محمدرضا حکیمی از  ادیبان ذواللسانین ادبیات معاصر ایران است که به دو زبان فارسی و عربی شعر می­سراید. حکیمی در بدیعیۀ «دموع علی سفح» (اشک­هایی بر کوهسار) ظهور حضرت مهدی(عج) را زمینه­ساز جریان عدالت در جامعه می­داند. این مقاله با  بررسی مختصات بلاغی و صنایع ادبی چکامۀ حکیمی، به دنبال کشف آن دسته از مضامین هنری و محتوایی این بدیعیه است که تا کنون مورد توجه پژوهشگران قرارنگرفته است. علاوه بر این، تحلیل وزن و موسیقی، نظام واژگان و شیوۀ تصویرپردازی قصیده نیز به روش توصیفی- تحلیلی مورد اهتمام نویسندگان است. برخی نتایج به دست آمده به این قرار است: 1- در این چکامه از میان اسالیب بیانی، تشبیه و استعاره از بیشترین فراوانی برخوردار است. 2- حکیمی در بدیعیۀ خود 41 گونه از صناعات بدیعی را به کاربرده است که می­توان آن­ها را به دو دستۀ لفظی و معنوی تقسیم کرد. از میان صنایع لفظی، جناس و انواع آن بیشترین کاربرد را دارند و از میان صناعات بدیعی معنوی نیز استخدام و توریه از بیشترین اهمیت برخوردارند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Rhetorical Peculiarities and Modern Literary Industries of Mohammad Reza Hakimi’s "Tears on a Mountain"

نویسندگان [English]

  • Sābereh Siāvashi 1
  • Soheila Asgharzadeh 2
1 Assistant professor in Institute for Humanities and cultural studies
2 M.A student in Institute for Humanities and cultural studies
چکیده [English]

Composing his poems both in Persian and Arabic, Mohammad Reza Hakimi is among bilingual characters of Iranian contemporary literature. Trying to reform the society and to rescue people of darkness, he invites them, in his "Tears on a Mountain",   to refer Ahl al-Beyt (the family of the Islamic prophet Muhammad) and believes that the emergence of Imam Mahdi underlies the justice in society. Present paper is to review the rhetorical peculiarities and literary industries of Hakimi’s ode critically to explore those themes and artistic contents which have not yet being paid attention by researchers and critics. In addition, the analysis of rhythm and music, its terminology and the imagery style have been accomplished by the authors through a descriptive-analytic method. Some of the results are: 1) Similes and Metaphors have been used much more than other expressive styles in this ode; 2) Hakimi has used 41 literary industries in his ode which can be divided in to two syntactic and semantic categories. Pun has the most usage in syntactic industries, and Syllepsis and Ambiguity got the greatest importance from among semantics in the text.       

کلیدواژه‌ها [English]

  • Rhetorical peculiarities
  • Literary Industries
  • Imam Mahdi
  • Mohammad Reza Hakimi
  • Tears on a Mountain